Brinkdorpen slaan handen ineen

Brinkdorpen slaan handen in elkaar

Drenthe en Overijssel zijn rijk aan brinkdorpen – de mooiste dorpen van Nederland. Bewoners en ondernemers van brinkdorpen hebben zich verenigd om de kwaliteiten van brinkdorpen (beter) te benutten, met als doel een vitale gemeenschap en een betere toeristische positionering.

Brinkdorpen kampen, net als veel andere dorpen, met vraagstukken over de leefbaarheid in het dorp en de vitaliteit van de lokale economie. Ondertussen verwacht de overheid meer initiatief van burgers en ondernemers zelf. Een aantal brinkdorpen in Drenthe en Overijssel heeft zich verenigd in het Platform Brinkdorpen om deze vraagstukken gezamenlijk aan te pakken en elkaar te versterken in toeristische positionering.

 Vitaliteit is geen optelsom van voorzieningen

Om ons heen zien we dat (brink)dorpen hun vitaliteit vaak relateren aan de voorzieningen en winkels die in het dorp te vinden zijn. En als die voorzieningen onder druk komen te staan, dan wordt er al gauw gepleit voor nieuwbouw aan de rand van het dorp. Want dan zou het draagvlak voor die voorzieningen worden versterkt en kunnen voorzieningen in het dorp blijven. Maar is deze manier van redeneren nog wel realistisch? Wordt het plezier om te wonen in een brinkdorp primair bepaald door het feit dat er een slager, bank of bibliotheek is? Of kiezen (nieuwe) bewoners voor de gemeenschap en de omgeving? En nieuwbouw brengt tegenwoordig hoogstens enkele tientallen nieuwe bewoners – aantallen die te klein zijn om relevant te zijn voor het draagvlak van voorzieningen. Bovendien worden nieuwe woningen vaak aan de rand van het dorp gebouwd, waardoor inwoners vaak letterlijk en figuurlijk verder van de brink af komen te wonen.

Om vitaliteit in het dorp te versterken is het belangrijk om te focussen op de kracht van de gemeenschap in plaats van op de gewenste voorzieningen.

Dorpen om trots op te zijn

Nederland kent 72 brinkdorpen. Het overgrote deel daarvan bevindt zich in Drenthe. Overijssel telt er 7.

Brinkdorpen zijn de mooiste dorpen van Nederland. Ze liggen prachtig in het landschap en de brink is een natuurlijke ontmoetingsplek. De trots van deze dorpen straalt af van de websites – “Het bruisende brinkdorp” (Annen), “Sieraad van Drenthe” (Exloo), “De heerlijkheid van Drenthe” (Ruinen). Elk brinkdorp heeft zijn eigen identiteit. Dit schept diversiteit en dat maakt het landschap en de samenleving uitdagend en leuk. De brinkdorpen die zich in het Platform Brinkdorpen verenigen willen hun eigenheid koesteren, want eigenheid bepaalt de identiteit van het dorp en deze is basis voor trots van de gemeenschap. Hoe meer trots, hoe groter de bereidheid om zich in te zetten voor het dorp. En dat zorgt voor een vitale gemeenschap. Maar brinkdorpen hebben ook een gezamenlijke identiteit en beleving. En die kan in gezamenlijkheid (beter) worden benut.

Gezamenlijk werken aan leefbaarheid en vitaliteit

Op dit moment is er nog weinig kruisbestuiving tussen de verschillende brinkdorpen, terwijl ze deels met dezelfde problematiek te maken hebben. Er gaat veel energie zitten in het zoeken naar nieuwe manieren om leefbaarheid en vitaliteit van de dorpen op peil te houden, helemaal in het veranderende politieke klimaat waarin we ons bevinden. Burgers en ondernemers moeten zelf meer initiatief nemen en zich opnieuw positioneren tegenover de overheid. Door met andere vergelijkbare dorpen samen te werken, leren de dorpen van elkaar en gaat zo min mogelijk energie verloren door het wiel allemaal afzonderlijk uit te vinden. De energie van (voornamelijk) vrijwilligers kan dan worden gestopt in concrete activiteiten en projecten die de vitaliteit van het dorp vergroten.

Gezamenlijk toeristisch positioneren

Tegelijkertijd liggen er veel kansen om de brinkdorpen in Drenthe en Overijssel gezamenlijk toeristisch te positioneren. Door het “merk” Brinkdorp sterker te profileren, kunnen de brinkdorpen zich als toeristische eenheid beter op de kaart zetten. En dat moet leiden tot meer toeristen en meer toeristische bestedingen.

Concrete projecten die leefbaarheid en vitaliteit vergroten

De brinkdorpen bezig stellen in de komende periode een uitvoeringsprogramma op met concrete samenwerkingsprojecten. Het uitvoeringsprogramma heeft tot doel om:

  1. Elkaar te versterken door van elkaar te leren en elkaar te helpen;
  2. Efficiënter om te gaan met beperkte (financiële) middelen.

Tegelijkertijd wordt meteen gewerkt aan een pilot-project, om zo snel mogelijk het eerste concrete product van de samenwerking te kunnen opleveren. Dit pilot-project wordt een voorbeeld van gezamenlijke profilering, bijvoorbeeld een gezamenlijke toeristisch-recreatieve publicatie van wandelroutes, evenementen of een combinatie daarvan. Dit project werkt als inspiratiebron voor verdere samenwerking.

Kenniswerkplaats om kennis te delen en uitvoeringskracht te vergroten

Bij dit interessante proces waar burgers en ondernemers het heft in eigen handen nemen om de leefbaarheid en (economische) vitaliteit van de regio te versterken, is samenwerking van verschillende partijen nodig. Op dit moment zijn Stenden Hogeschool, Goedwijs Gemeenschapskracht en COMcept Communicatie betrokken bij het initiatief van de brinkdorpen. Zij leveren tijd en kennis om dit proces te versnellen. Om deze kennisuitwisseling nog beter te laten verlopen, richten de brinkdorpen, geholpen door de Stenden Hogeschool, een kenniswerkplaats in. Dit moet kennisuitwisseling vergemakkelijken en tegelijkertijd is het een middel om het uitvoeringsprogramma uit te voeren, door beschikbaarheid van onder andere stagiaires en afstudeerders.

 

Het team van Goedwijs Gemeenschapskracht BV